نويسنده: اسماعيل طاهرنژاد
به موجب ماده يك قانون آيين دادرسي دادگاههاي عموميو انقلاب در امور كيفري، آيين دادرسي كيفري عبارت از مجموعه اصول و مقرراتي است كه براي كشف و تحقيق جرايم، تعقيب مجرمان، نحوه رسيدگي و صدور رأي و تجديدنظر، اجراي احكام و تعيين وظايف و اختيارات مقامات قضايي وضع شده است.
آنگونه كه از اين تعريف پيداست، آيين دادرسي كيفري از جمله قوانين شكلي است كه دربرگيرنده و تضمينكننده حقوق اصحاب دعوا ميباشد.آيين دادرسي به معناي ضابطهمند كردن مراحل متعدد يك دادرسي است به نحوي كه اجراي صحيح آن ارتباط تنگاتنگي با حقوق اساسي اشخاص دارد.
آيين دادرسي كيفري به عنوان يك قانون عادي بسياري از حقوق و آزاديهاي فردي و اجتماعي را شامل ميشود كه در قانون اساسي هر كشوري به آنها اشاره شده و يكي از اين حقوق حق دفاع متهم است.دادن فرصت به متهم براي تدارك دفاع از جمله موضوعاتي است كه قانونگذار ايراني در مواد متعدد قانون آيين دادرسي كيفري به آن پرداخته است.موضوعي كه اين نوشتار درصدد تشريح آن است نيز يكي از حقوق دفاعي متهم ميباشد كه از آن به عنوان آخرين دفاع براي متهم ياد شده است.
چگونگي اخذ آخرين دفاع از لحاظ زماني در يك دادرسي ممكن است حالات متعددي داشته باشد.حالت اول آن است كه مرجع تعقيب پس از تحقيقات قضايي كه به عمل ميآورد، موفق به كشف دلايل كافي عليه متهم ميشود، به نحوي كه پس از تفهيم اتهام نيازمند فرصتي ديگر براي اخذ آخرين دفاع نبوده و مقام قضايي خود را بينياز از هرگونه تحقيق ميداند.در اين حالت در همان جلسه تفهيم اتهام و استماع اظهارات و دفاعيات متهم، آخرين دفاع نيز از وي اخذ ميشود...
